.; Mustafa Işkın Tercan tarafından kaleme alınan Karadeniz’in Tedibi: Tanzimat Sonrası Doğu Karadeniz’de Zorunlu Askerlik ve Toplumsal Dönüşüm (1834-1860) adlı eser, coğrafi konumu ve stratejik önemi nedeniyle Osmanlı Devleti döneminde idari ve askerî değişimlerin yaşandığı bir bölge olan Doğu Karadeniz’in 19. yüzyılda geçirdiği dönüşümler üzerine yoğunlaşır.; Devletin merkezî otoriteyi pekiştirme çabaları, bu çabaların nasıl hayata geçirildiği ve bölge halkı üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde incelenir.; Doğu Karadeniz’de yaşayan Müslüman ahalinin yeni askerî yapıya dahil edilmeleri, bölgenin Anadolu Ordusu ve Tersâne-i Âmire arasında taksim edilmesi, kur’a ve gönüllü askerlik uygulamalarına geçiş süreci incelenen diğer konular arasındadır.; Ayrıca eserde Osmanlı arşiv kayıtlarından hareketle Trabzon ve Canik sancaklarından kur’a yöntemiyle asker alımları, Gümüşhane ve Karahisar-i Şarkî sancaklarından Anadolu Ordusu ve Tersâne-i Âmire’ye yapılan alımları detaylandırılır.; Lazistan sancağından yapılan asker alımları, başıbozuk asker temini gibi uygulamalar, asker kaçakları, Rusya'ya firarlar ve din değiştirme gibi problemlerin nasıl çözüldüğü de anlatılır.; Eser, 1851 tarihli asker alımı ve Osmanlı vatanseverliği yaratma projelerine de odaklanır.; Bu dönemde devletin merkezi otoritesini pekiştirmek için uyguladığı politikalar ve bölgedeki etkileri analiz edilir.; Asker alımları sırasında yaşanan güçlükler ve bunların üstesinden gelmek için geliştirilen çözüm önerileri, kitabın önemli vurgularından biridir.; Doğu Karadeniz Bölgesi’nde idari, askerî ve toplumsal dönüşümler üzerine yoğunlaşan eser, bölgenin Osmanlı dönemindeki tarihine ışık tutması ve akademik çevrelere detaylı bilgi sunması açısından önemli bir kaynaktır.; Bu özelliğiyle dönemle ilgilenen okuyucular için değerli bir başvuru kaynağı olma niteliği taşımaktadır.;
